Afbeelding
Foto: Nederlands Fotomuseum

Oproep: aandacht voor Indië-weigeraars en onderduikgevers

Nieuws

Oproep: aandacht voor Indië-weigeraars en onderduikgevers

Beetsterzwaag In de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog werden meer dan 100.000 dienstplichtigen naar Nederlands-Indië gestuurd om daar te vechten tegen Indonesiërs die streden voor hun onafhankelijkheid. 

Naar schatting 4.000 tot 6.000 van hen weigerden. De Nederlandse overheid nam dat hoog op. De weigeraars werden gevangengenomen en overgebracht naar het Depot Nazending Onafhankelijkheidsoorlog Nederlands-Indië in Schoonhoven. 

In een uitzending van Andere Tijden verklaarde luitenant Koos van Kaam dat hier opvallend veel Friezen bij waren. De weigeraars kregen gevangenisstraffen van vaak meerdere jaren, onder andere in Nieuwersluis. Gratie werd nooit verleend en na hun straf moesten ze vaak nog lang gedwongen in werkkampen aan de slag. 

Anderen doken onder om uit handen van de overheid te blijven. Joost van Bodegom uit Beetsterzwaag wil graag aandacht voor deze vergeten groep. “Het zijn geen misdadigers maar helden. Dat geldt ook voor hen die deze jongens onderduik boden.” In februari vorig jaar verscheen het wetenschappelijk rapport ‘Over de Grens’, over de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog. “Dat heeft diepe indruk op mij gemaakt. Het is tijd voor eerherstel voor deze mensen.” 

Van Bodegom weet dat de meeste van deze weigeraars voor hun leven zijn getekend door hoe ze toen zijn behandeld. “Hun levens zijn vergald. Een baan bij de overheid was bijvoorbeeld niet mogelijk.” Ook het feit dat degenen die de weigeraars onderduik boden, zijn gestraft, steekt Van Bodegom. “Er zijn mensen bij die Joodse gezinnen door de oorlog hebben geholpen en nadien dus vast hebben gezeten. Onbegrijpelijk.” 

Van Bodegom en Sa! zijn op zoek naar verhalen over deze mensen. Wie waren het? Waarom weigerden ze? Waarom boden ze onderduik? En wat heeft de gang van zaken met hen gedaan in de rest van hun leven? Ze zijn vaak zelf niet meer in leven, maar ook kinderen en kleinkinderen van deze weigeraars worden opgeroepen om hun verhalen te delen. Reageren kan via redactie@sa24.nl.

Meer SA!

Afbeelding
Gorredijk de kluts kwijt: derde verlies op rij Sport 11 uur geleden
Jubbega miste tegen Blauw Wit '34 veel kansen.
Beter Jubbega staat met lege handen Sport 13 apr, 21:50
Afbeelding
Wat is dat nou boven Gorredijk? Nieuws 13 apr, 11:51
Martel Tromp: ‘We moeten er zondag tegen Wilper Boys vanaf de aftrap staan. Als we achter komen wordt het lastig de wedstrijd nog om te buigen.”
Bakkeveen gaat voor laatste strohalm Sport 12 apr, 16:15
Meester Marinus vertelt het verhaal van Gerke Numan.
Leerlingen De Treffer staan stil bij oorlog, bevrijding en vrede Algemeen 12 apr, 16:12
Afbeelding
De Vrieswijck fase 2 Column 12 apr, 12:45
Afbeelding
Tennisverening Gorredijk 75 jaar Sport 12 apr, 12:23
Het Fries Symfonie Orkest onder leiding van Gerhart Drijvers.
Weekendtip: Gekooide Vogels door het Fries Symfonie Orkest Cultuur 12 apr, 10:34