Ulbe Bosma deed twintig jaar onderzoek voor 'The World of Sugar'.
Ulbe Bosma deed twintig jaar onderzoek voor 'The World of Sugar'.

Lezing: de nietsontziende wereld van suiker

Cultuur

HEMRIK Suiker was vroeger een luxeproduct voor de welvarende klasse. Tegenwoordig is het overal en is het van grote invloed op mondiale gebeurtenissen en ontwikkelingen. “En vaak niet positief”, aldus de in Hemrik opgegroeide Ulbe Bosma. Hij houdt volgende week in de Witte Kerk een lezing over zijn boek ‘The World of Sugar’

In zijn boek beschrijft Bosma hoe het gebruik van suiker zich over een periode van 2500 jaar ontwikkelde. Daarbij komt de invloed van suiker op voeding en ecosystemen, culturen, slavernij en vrijheid aan de orde. En natuurlijk de impact die suiker sinds 1900 heeft als belangrijkste bron van calorieën. ‘The World of Sugar’ is het resultaat van zeker twintig jaar onderzoek. Suiker werd heel vroeger amper gebruikt. “De Romeinen kenden het niet eens”, weet Bosma. Suiker was aanvankelijk vooral een luxe, voorbehouden aan Oosterse heersers. In de huidige maatschappij is suiker gemeengoed. “Je vindt in de supermarkt amper producten waar geen suiker in zit.” 

30 tot 40 kilo

Ulbe Bosma (61) verhuisde op vierjarige leeftijd met zijn ouders naar Hemrik. Hij ging er naar de lagere school en kwam daarna op het Drachtster Lyceum terecht. Bosma studeerde geschiedenis in Groningen en ging in 1997 aan het werk bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis in Amsterdam. Sinds 2012 is hij ook als hoogleraar internationale vergelijkende sociale geschiedenis verbonden aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. 

De mens is welhaast verslaafd aan het zoete witte goedje. De gemiddelde Nederlander werkt dertig tot veertig kilo suiker per jaar naar binnen. Nog lang niet zoveel als Amerikanen die anderhalf keer zoveel suiker eten, maar meer dan goed is voor de mens, aldus de hoogleraar. “Obesitas is in Nederland niet voor niets letterlijk en figuurlijk een groeiend probleem.” 

Dat de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie, diabetes 2 in 1999 al tot pandemie uitriep, tekent volgens Bosma de ernst van de situatie. Overmatig suikergebruik is een welvaartsprobleem en het wordt de consument niet makkelijk gemaakt de verleiding te weerstaan. “Juist in lekkere producten als ijsjes en frisdrank zit veel suiker. In bonbons zelfs vijftig procent”, aldus Bosma.

Niet natuurlijk

Daarnaast heeft de consument te maken met de manier waarop producenten hun waren presenteren. Reclames zijn vaak misleidend en verhullen de schadelijke gevolgen, erkent Bosma, die er niet op uit is de suikerindustrie aan de schandpaal te nagelen. “De suikerindustrie heeft zijn eigen legitieme belangen. Je mag niet verwachten dat de industrie in zijn eigen vlees gaat snijden. Dat is naïef.”

Bal bij overheid

Bosma wil met zijn boek aantonen hoe het komt dat er in de huidige wereld niet alleen een enorme overproductie, maar ook een enorme overconsumptie van suiker is. “Het is niet natuurlijk dat mensen zoveel suiker eten. Suiker is een product dat door de industrialisatie op grote schaal beschikbaar is gekomen en daar ondervinden we nu de kwalijke gevolgen van.” 

De bal ligt in de ogen van de hoogleraar bij de overheid die volgens hem via regulering moet zorgen voor gezondere levensmiddelen. Bosma is niet optimistisch en wijst op de trage voortgang bij de totstandkoming van het nationaal preventieakkoord. De invoering van een suikerbelasting zou bijvoorbeeld de consumptie van suiker kunnen terugdringen. “Dat is historisch bewezen”, aldus Bosma.

Machtige lobby

De lobby van de suikerindustrie is machtig en deinst volgens Bosma nergens voor terug. In Amerika werd de regering Bush zelfs onder druk gezet om de subsidie aan de WHO, die aandrong op maatregelen om het gebruik van suiker te beperken, stop te zetten. “Daar schrok ik van. De lobby’s worden hard gevoerd, vergelijkbaar met die van de wapen- en olieindustrie.” 

De suikerproductie had en heeft mondiaal grote invloed: van de slavernij, Amerikaanse Burgeroorlog, wereldpolitiek tot op onze ecosystemen. “De productie van suikerriet vraagt veel water, dat put de bodem uit en heeft een verwoestend effect.” 

Lezing Witte Kerk

Over al deze zaken rond suiker houdt Ulbe Bosma op donderdagavond 15 februari een lezing in de Witte Kerk in Hemrik. De avond begint om 20.00 uur. Entree: 8 euro, inclusief koffie of thee voor aanvang. Reservering is niet noodzakelijk, maar wordt wel aanbevolen. wittekerk.nl

Meer SA!

Gorredijk won zondag met 3-1 van Akkrum.
Ook Akkrum kan Gorredijk niet stoppen Sport 12 uur geleden
Afbeelding
Beheerste winst voor LDODK Sport 13 uur geleden
Afbeelding
Five Pack wint ruim van Moestasj Sport 13 uur geleden
Afbeelding
Pijnlijke thuisnederlaag voor Wispolia Sport 13 uur geleden
De touwtrekkers Douwe en Rutger
NoSa!: wereldkampioenen op karakter (video) Nieuws 18 uur geleden
Renske Holwerda
NoSa!: Tiny houses willen iets toevoegen aan Gorredijk (video) Algemeen 2 mrt, 16:41
Milène van der Smissen in de voorstelling Voor mijn part Dolly.
Dolly Parton centraal in De Skâns Cultuur 2 mrt, 13:55
Afbeelding
Jan Piepers interim-trainer Lintjo Sport 2 mrt, 11:36